Truy tìm dị vật…
Bệnh nhi hi hữu này là cháu Đặng Hải P. (5 tuổi, quê tại Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) nhập viện sau cú ngã về hàng rào khi đang chơi đùa. ThS.BS Trần Hữu Thắng, Phụ trách Khoa Cấp cứu, BV Tai Mũi Họng TƯ cho biết, thông thường, dị vật đâm thẳng về trong họng và thường để lại tổn thương phía sau (xuyên qua màn hầu, thành sau họng và cân trước sống) nhưng ở trường hợp này, cành cây lại đâm xuyên ngang từ họng lên trên và mạnh tới mức gãy làm đôi; sau đó tiếp diễn đâm sâu sát nền sọ làm rách ĐMC trong.
Lúc đầu, khi BN mới được đưa đến viện, qua thăm khám, các bác sĩ không thấy tổn thương sâu mà chỉ thấy vết rách màn hầu, dị vật đâm về cực trên amidan. BN đã được khâu tổn thương, sức khỏe ổn định và được xuất viện. Tuy nhiên, sau lúc trở vào nhà, cháu P. đột ngột nôn ra máu và rơi vào tình trạng hoảng loạn. Gia đình đưa cháu P. trở lại BV lần 2 để thăm khám. Các bác sĩ đã nhanh chóng cho kiểm tra lại tình trạng BN, thấy vết khâu màn hầu có xu thế liền sẹo tốt. Tuy nhiên, lúc tiến hành nội soi vùng họng thì phát hiện bệnh tích trên vòm – niêm mạc trần vòm giãn ra như sao và tiếp nhân định đây có thể là triệu chứng của bệnh giãn mao mạch niêm mạc đường hô hấp trên. BN được điều trị cho đến lúc ổn định và ra viện.
Những tưởng sức khỏe BN P. sẽ dần hồi phục nhưng sau đó cháu P. lại có biểu hiện nôn ra máu, tiếp diễn nhập viện lần 3 trong tình trạng trụy mạch hoàn toàn. BN được tiến hành hồi sức tích cực, truyền 3-4 đơn vị máu. Đến lúc này, các bác sĩ vướng mắc đặt ra nghi vấn ở sao tình trạng bệnh lại có xu hướng nặng nề tới vậy, trong lúc kết quả kiểm tra tổng thể không phát hiện BN có bệnh lý gì kèm theo. Nhiều chất lượng kém thuyết được đưa ra như BN bị xuất huyết tiêu hóa, hoặc mắc các bênh vào máu…, sau đó BN đã được tiến hành làm tất cả những xét nghiệm và thủ thuật quan trọng như gửi máu lên Viện Huyết học và Truyền máu TƯ và nội soi dạ dày tại BV Nhi TƯ nhưng không phát hiện gì đặc biệt.
“Trước tình trạng BN hết sức nghiêm trọng, cuối cùng dựa về tính chất của chảy máu là ộc máu từng đợt chúng tôi đã chỉ định cho BN đi chụp hệ mạch cảnh xóa nền MSCT để tìm kiếm vùng tổn thương với kỳ vọng là tìm ra những bất thường về mạch máu. Sau đó chúng tôi đã cùng hội chẩn với chuyên gia chẩn đoán hình ảnh là ThS.BS Lê Văn Khảng của BV Bạch Mai. Với những nỗ lự cùng kinh nghiệm của mình, ThS. Khảng đã phát hiện hình ảnh dị vật đứt làm 2 đoạn, đâm vào nền sọ làm rách ĐMC trong. Đây chính là nguyên nhân gây phình mạch dẫn tới tình trạng BN chảy máu, nôn ra máu nhiều lần như vậy”- ThS. Thắng phân tích.
Cuộc mổ gay cấn
Sau lúc đã khoanh vùng được tổn thương thì vấn đề cần thiết đặt ra là vùng tổn thương quá phức tạp, toàn bộ phần tổn thương của ĐMC trong được “bao bọc” một ổ mủ nhiễm trùng, có nguy cơ rách và chảy máu dữ dội, BN có thể sẽ tử vong. Trước tình thế đó, các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn liên viện với chuyên gia phẫu thuật đầu cổ là PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh (Trưởng Bộ môn Tai Mũi Họng, Trường Đại học Y Hà Nội) và chuyên gia mạch máu là PGS.TS Đoàn Quốc Hưng(Khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực, BV Việt Đức). Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định chuyển BN lên BV Việt Đức để tiến hành cuộc mổ phối hợp giữa chuyên khoa mạch máu – tai mũi họng nhằm bảo đảm an toàn tính mạng cho người bệnh.
Lúc này tình trạng cháu P. rất nguy kịch, BN vẫn nôn ộc máu, và phải tiếp diễn truyền máu tổng cộng hơn 10 đơn vị máu. Sau lúc tính toán cặn kẽ, các bác sĩ quyết định mổ càng sớm càng tốt cho BN. Kíp mổ bao gồm TS. Phạm Hữu Lư của BV Việt Đức và ThS. Trần Hữu Thắng của BV Tai Mũi Họng TƯ.
“Phương án cuộc mổ được đặt ra là mở ĐMC trong, cùng khi đó thắt buộc sẵn chỉ chờ vì nếu như chẳng may chảy máu dữ dội do rách thì các chuyên gia mạch máu sẽ tiến hành buộc ĐMC trong lại. Tình huống này, BN có khả năng sẽ bị liệt nửa người. Ở hướng giải quyết 2, các bác sĩ sẽ mở ĐMC trong, ví dụ vẫn không tìm được dị vật gây tổn thương thì rất có thể sẽ phải cắt xương hàm của BN”- ThS. Thắng nói.
Tuy nhiên trong quy trình mổ, khi đã mổ đến phần góc hàm là vùng cao của ĐMC trong nhưng vẫn chưa bộc lộ được tổn thương, các bác sĩ quyết định mở tuyến dưới hàm với hi vọng là có thể tiếp cận vùng tổn thương từ phía trong thì sẽ an toàn hơn nhưng cũng không tìm thấy dị vật. Với tinh thần nỗ lực vì người bệnh, yên tâm lẫn nhau kíp mổ đã quyết định đi lên cao hơn vào vùng mỏm chũm và cách góc hàm hơn 1cm, tiến sát tới phần nền sọ thì bất ngờ phát hiện 1 ổ viêm.
ThS. Thắng cho hay: “Toàn bộ phần ĐMC trong bị tổn thương được bọc trong ổ mủ cùng với dị vật và khiến các bác sĩ hết sức lo lắng, vì ví dụ chỉ sơ sẩy trong một tích tắc sẽ khiến hiểm nguy đến tính mạng người bệnh. Điều khó khăn nhất trong cuộc mổ này là làm sao khi lấy dị vật ra mà cầm được máu, tránh nguy cơ chảy máu dữ dội vì tổn thương mạch ở phần cao, sâu, khó khâu cầm máu và đã nhiễm trùng trong một thời gian dài, BN sẽ chết. Đến giai đoạn này là phần của chuyên gia mạch máu, BS. Lư đã phải rất thận trọng, khéo léo, tỉ mỉ vừa cầm máu, buộc mạch và bóc tách để lấy dị vật và cuối cùng lấy ra được 2 dị vật có chiều dài 1cm và sắp 5cm. Lúc này cả ekip mới thở phào nhẹ nhõm…”.
Sau ca mổ, quy trình hậu phẫu cho BN cũng được giám sát chặt chẽ để tránh tai biến. Đến nay sau sắp hai tháng điều trị, tình trạng BN tiến triển tốt, BN từ chỗ nguy kịch và có nguy cơ liệt nửa người đã có thể ổn định sức khỏe, vận động nhẹ nhàng tốt. Hiện các bác sĩ đang tiến hành tăng thể trạng cho P. để cháu có thể nhanh chóng xuất viện trong vài ngày tới.
Có được thành công của ca mổ hi hữu này, theo ThS. Thắng, đó là do có sự lãnh đạo chỉ đạo trực tiếp, sát sao, theo dõi từng diễn biến ca bệnh của PGS.TS Võ Thanh Quang, GĐ BV Tai Mũi Họng TƯ. Đến lúc sức khỏe BN ổn định, PGS. Quang đã tới tận giường bệnh thăm hỏi và động viên cháu bé và gia đình.Bên cạnh đó là sự phối hợp kịp thời, chuẩn xác giữa các bác sĩ của 3 BV gồm BV Tai Mũi Họng TƯ, BV Bạch Mai và BV Việt Đức đảm bảo cuộc mổ thành công, đem lại sự sống cho người bệnh.Từ ca bệnh này, ThS. Thắng cũng khuyến cáo, các bậc phụ huynh cần hết sức thận trọng lúc trông chừng trẻ nhỏ. Tuyệt đốt không cho trẻ chơi các đồ vật bé, sắc, nhọn, có cán dài như đũa, thước kẻ… vì dễ gây tai nạn cho trẻ. Khi chẳng may bị dị vật đâm cần đến trung tâm y tế để được xử lý kịp thời.
Dương Hải
0 nhận xét:
Đăng nhận xét